Tweet
3 Lệnh Linux "phải biết" khi quản trị hệ thống: more, top, netstat
Bạn là dân IT mới vào nghề? Hay đang học để thi chứng chỉ như CCNA hay LPIC? Đừng bỏ qua ba lệnh "nhỏ mà có võ" dưới đây – giúp bạn giám sát, kiểm tra và chẩn đoán hệ thống Linux cực kỳ hiệu quả.
📖 1. Lệnh more – Đọc file từng trang như đọc sách
Bạn có bao giờ mở một file cấu hình dài mà bị cuộn vù vù qua màn hình chưa kịp đọc? Đó là lúc more phát huy sức mạnh.
Giả sử bạn đang ở thư mục /etc, và muốn xem file hosts:
[root@linux /]$ more hosts
127.0.0.1 localhost localhost.localdomain localhost4 localhost4.localdomain4
::1 localhost localhost.localdomain localhost6 localhost6.localdomain6 ... (END)
Lúc này:
✅ TIP: more chỉ để đọc, không chỉnh sửa – rất an toàn khi bạn chỉ muốn "xem chứ không nghịch".
🧠 2. Lệnh top – Giám sát tài nguyên hệ thống theo thời gian thực
Muốn biết ai đang ăn CPU, ai đang chiếm RAM, hay vì sao máy "lag"? Gõ top ngay!
[root@linux /]$ top
Kết quả bạn thấy sẽ là một bảng theo thời gian thực với các chỉ số như:
Ví dụ:
PID USER %CPU %MEM COMMAND 716 systemd+ 0.7 0.1 systemd-oomd 19142 spawn 0.7 0.0 top 9692 named 0.3 0.4 named
Ngoài ra, các ký hiệu trạng thái tiến trình:
📌 Mẹo nhanh: Gõ q để thoát khỏi chế độ top.
🌐 3. Lệnh netstat – Kiểm tra kết nối mạng và cổng đang mở
Khi bạn cần xác định port nào đang lắng nghe, ai đang kết nối vào hệ thống, hoặc bảng định tuyến đang dùng, thì netstat là công cụ cực kỳ hữu ích. 📡 Xem tất cả kết nối:
[root@linux /]$ netstat -a
🌍 Muốn hiển thị địa chỉ IP thay vì hostname?
[root@linux /]$ netstat -an
🔍 Lọc các port đang lắng nghe:
[root@linux /]$ netstat -an | grep LISTEN
👁 Ai đang kết nối đến server?
[root@linux /]$ netstat -an | grep ESTABLISHED
Ví dụ:
tcp 0 0 192.168.1.26:22 172.16.1.36:56450 ESTABLISHED
Tức là có một kết nối SSH từ IP 172.16.1.36 đến server của bạn.
🧭 Xem bảng định tuyến (routing table):
[root@linux /]$ netstat -r
Output ví dụ:
Destination Gateway Genmask Flags Iface default _gateway 0.0.0.0 UG eth0 192.168.1.0 0.0.0.0 255.255.255.0 U eth0
📺 Xem thông tin multicast:
[root@linux /]$ netstat -g
Cho bạn thấy các group multicast mà hệ thống đang tham gia – cực hữu ích khi xử lý các ứng dụng stream hoặc giao tiếp đa điểm.
Bạn là dân IT mới vào nghề? Hay đang học để thi chứng chỉ như CCNA hay LPIC? Đừng bỏ qua ba lệnh "nhỏ mà có võ" dưới đây – giúp bạn giám sát, kiểm tra và chẩn đoán hệ thống Linux cực kỳ hiệu quả.
📖 1. Lệnh more – Đọc file từng trang như đọc sách
Bạn có bao giờ mở một file cấu hình dài mà bị cuộn vù vù qua màn hình chưa kịp đọc? Đó là lúc more phát huy sức mạnh.
Giả sử bạn đang ở thư mục /etc, và muốn xem file hosts:
[root@linux /]$ more hosts
127.0.0.1 localhost localhost.localdomain localhost4 localhost4.localdomain4
::1 localhost localhost.localdomain localhost6 localhost6.localdomain6 ... (END)
Lúc này:
- Nhấn phím Space để cuộn trang tiếp theo.
- Gõ q để thoát khỏi chế độ xem.
✅ TIP: more chỉ để đọc, không chỉnh sửa – rất an toàn khi bạn chỉ muốn "xem chứ không nghịch".
🧠 2. Lệnh top – Giám sát tài nguyên hệ thống theo thời gian thực
Muốn biết ai đang ăn CPU, ai đang chiếm RAM, hay vì sao máy "lag"? Gõ top ngay!
[root@linux /]$ top
Kết quả bạn thấy sẽ là một bảng theo thời gian thực với các chỉ số như:
- %CPU: phần trăm CPU mà process đang chiếm
- %MEM: phần trăm RAM được dùng
- COMMAND: tên tiến trình
- PID: ID của tiến trình
Ví dụ:
PID USER %CPU %MEM COMMAND 716 systemd+ 0.7 0.1 systemd-oomd 19142 spawn 0.7 0.0 top 9692 named 0.3 0.4 named
Ngoài ra, các ký hiệu trạng thái tiến trình:
- R: Đang chạy (Running)
- S: Ngủ (Sleeping)
- D: Ngủ không thể gián đoạn (Uninterruptible sleep)
- Z: Zombie
- T: Đã bị dừng (Traced/Stopped)
📌 Mẹo nhanh: Gõ q để thoát khỏi chế độ top.
🌐 3. Lệnh netstat – Kiểm tra kết nối mạng và cổng đang mở
Khi bạn cần xác định port nào đang lắng nghe, ai đang kết nối vào hệ thống, hoặc bảng định tuyến đang dùng, thì netstat là công cụ cực kỳ hữu ích. 📡 Xem tất cả kết nối:
[root@linux /]$ netstat -a
🌍 Muốn hiển thị địa chỉ IP thay vì hostname?
[root@linux /]$ netstat -an
🔍 Lọc các port đang lắng nghe:
[root@linux /]$ netstat -an | grep LISTEN
👁 Ai đang kết nối đến server?
[root@linux /]$ netstat -an | grep ESTABLISHED
Ví dụ:
tcp 0 0 192.168.1.26:22 172.16.1.36:56450 ESTABLISHED
Tức là có một kết nối SSH từ IP 172.16.1.36 đến server của bạn.
🧭 Xem bảng định tuyến (routing table):
[root@linux /]$ netstat -r
Output ví dụ:
Destination Gateway Genmask Flags Iface default _gateway 0.0.0.0 UG eth0 192.168.1.0 0.0.0.0 255.255.255.0 U eth0
📺 Xem thông tin multicast:
[root@linux /]$ netstat -g
Cho bạn thấy các group multicast mà hệ thống đang tham gia – cực hữu ích khi xử lý các ứng dụng stream hoặc giao tiếp đa điểm.
Attached Files