Tổng quan về Secure Shell Protocol (SSH)

[dangquangminh]

Tổng quan về Secure Shell Protocol (SSH)

1. Tại sao cần SSH?

• Trước đây, quản trị viên Linux thường dùng Telnet để truy cập máy chủ từ xa.
• Nhược điểm: Telnet truyền dữ liệu dưới dạng cleartext, dễ bị nghe lén (sniffing).
• Hiện nay, SSH là tiêu chuẩn, cung cấp kênh kết nối mã hóa end-to-end, đảm bảo tính bảo mật khi quản trị, giám sát hoặc khắc phục sự cố từ xa.

---

2. Cơ chế hoạt động

• Mô hình Client–Server: Máy trạm chạy SSH client, máy đích chạy SSH server.
• Xác thực 2 chiều:
  • Server xác thực với client bằng Public Key Cryptography.
  • Client đăng nhập bằng mật khẩu hoặc cặp khóa công khai/bí mật (public/private key).
• Khi dùng Public Key Authentication, người dùng không cần nhập mật khẩu mỗi lần kết nối.

---

3. Cú pháp cơ bản

ssh <username>@<remote_host>

• Nếu tài khoản đăng nhập trùng với tài khoản hiện tại, có thể bỏ qua <username>.
• Ví dụ:

ssh ed@192.168.7.88

• Sau khi nhập đúng mật khẩu, bạn sẽ có shell trên máy từ xa như đang làm việc tại console local.

---

4. Quản lý khóa host & xác thực lần đầu

• Lần đầu kết nối, SSH sẽ hiển thị host key fingerprint và yêu cầu xác nhận:

Are you sure you want to continue connecting (yes/no)?

• Chỉ nhập yes khi đã xác minh khóa qua:

ssh-keygen -l -f /etc/ssh/ssh_host_ecdsa_key.pub

• Thông tin này được lưu vào ~/.ssh/known_hosts để các lần sau không cần xác nhận lại.

---

5. Cảnh báo khi khóa host thay đổi

• Nếu khóa không khớp với lần trước → cảnh báo “REMOTE HOST IDENTIFICATION HAS CHANGED!”.
• Có thể do:
  • Host bị thay thế.
  • Có kẻ tấn công Man-in-the-Middle (MITM).
• Nếu chắc chắn tin cậy host mới:

ssh-keygen -f "/home/user/.ssh/known_hosts" -R <IP>

• Sau đó kết nối lại và xác nhận khóa mới.

---

Secure Copy Protocol (SCP) – Truyền file an toàn qua SSH

1. Ưu điểm

• Dùng chung kênh mã hóa SSH → bảo vệ cả dữ liệu và thông tin đăng nhập.
• Có thể upload hoặc download file giữa hai máy.

---

2. Cú pháp

• Upload từ local lên remote:

scp <local_path> <user>@<remote_host>:<remote_path>

• Download từ remote về local:

scp <user>@<remote_host>:<remote_path> <local_path>

---

3. Ví dụ

scp Firefox_wallpaper.png ed@192.168.7.88:.

• . nghĩa là thư mục hiện tại của user trên remote.
• Hỗ trợ wildcard và đổi tên file khi copy.

---

Khi kết thúc phiên SSH

• Dùng lệnh:

exit

→ Đóng phiên làm việc và quay lại shell local.

---

Câu hỏi ôn tập

1. Lệnh thoát phiên SSH an toàn là gì? → exit
2. Lệnh copy file an toàn qua mạng Linux là gì? → scp