Làm IT không khó, cái khó là biết mình đang thiếu gì để phát triển

[ThanhQuyen]

Làm IT không khó, cái khó là biết mình đang thiếu gì để phát triển


Bạn có từng rơi vào những tình huống như thế này?

• Đi làm nhưng chỉ được giao những công việc lặp đi lặp lại, mãi không được đụng vào hệ thống thật.

• Học rất nhiều nhưng khi sếp giao xử lý sự cố lại không biết bắt đầu từ đâu.

• Đi phỏng vấn thì trả lời được lý thuyết, nhưng đến phần lab hoặc tình huống thực tế lại mất điểm.

• Muốn học lên nhưng không biết nên học gì tiếp theo để vừa đúng lộ trình, vừa giúp tăng cơ hội nghề nghiệp.

Nếu câu trả lời là "Có", thì bạn không phải là người duy nhất.
Thực tế, rất nhiều sinh viên mới ra trường và cả những anh em IT đã đi làm 2–5 năm đều đang gặp những khó khăn tương tự. Điều đáng nói là vấn đề không nằm ở việc họ thiếu cố gắng, mà nằm ở việc học chưa đúng trọng tâm và thiếu môi trường để rèn luyện kỹ năng thực tế. 1. Học rất nhiều nhưng không biết áp dụng vào công việc


Đây là tình trạng phổ biến nhất.
Rất nhiều bạn có:

• CCNA

• Linux cơ bản

• Windows Server

• Python

• AWS

• Docker...

Nhưng khi đi phỏng vấn, nhà tuyển dụng hỏi:
"Nếu DHCP Server bị lỗi thì xử lý như thế nào?"
hay
"Làm sao để người dùng ở chi nhánh vẫn đăng nhập được khi Domain Controller chính bị mất kết nối?"
thì lại không biết bắt đầu từ đâu.
Vấn đề không nằm ở việc thiếu kiến thức.
Mà là chưa từng được luyện theo tư duy giải quyết vấn đề thực tế. 2. Không biết mình nên học tiếp cái gì


Sau CCNA...
Có người học Linux.
Có người học AWS.
Có người học CEH.
Có người học Python.
Có người học luôn CCNP.
Nhưng rất ít người biết:
Con đường nào mới phù hợp với mục tiêu nghề nghiệp của mình?
Nếu định hướng sai, bạn có thể mất 1–2 năm học những thứ không phục vụ cho công việc mình mong muốn. 3. Thiếu kinh nghiệm thực tế


Đây là "nỗi đau" lớn nhất của sinh viên mới ra trường.
Trong CV:

• Biết OSPF

• Biết VLAN

• Biết AD DS

• Biết DNS

Nhưng khi vào doanh nghiệp:

• Cấu hình trên thiết bị thật

• Đọc log

• Backup

• Khôi phục hệ thống

• Troubleshooting

thì lại bỡ ngỡ.
Doanh nghiệp tuyển người có thể làm việc, chứ không chỉ biết lý thuyết. 4. Công nghệ thay đổi quá nhanh


Ngày trước chỉ cần:

• Windows Server

• VMware

• Cisco

Là đã đủ để làm việc nhiều năm.
Hiện nay, doanh nghiệp bắt đầu triển khai:

• Hybrid Cloud

• Microsoft Azure

• AWS

• Kubernetes

• SD-WAN

• Automation

• AI hỗ trợ vận hành

• Zero Trust Security

Nếu không liên tục cập nhật, kiến thức rất dễ trở nên lạc hậu. 5. Học một mình rất dễ bỏ cuộc


Đây là điều nhiều người không muốn thừa nhận.
Mua một khóa học online.
Xem vài buổi.
Bận công việc.
Bận gia đình.
Bận dự án.
Rồi dần dần bỏ ngang.
Không phải vì thiếu quyết tâm, mà vì không có người đồng hành, không có môi trường học tập và cũng không có ai để hỏi khi gặp khó khăn. 6. Sợ phỏng vấn


Rất nhiều bạn học rất khá.
Nhưng khi phỏng vấn lại:

• Không biết trình bày.

• Không biết giải thích vì sao cấu hình như vậy.

• Không biết phân tích tình huống.

Nhà tuyển dụng thường đánh giá cao khả năng tư duy và cách giải quyết vấn đề hơn là việc thuộc lòng câu lệnh. 7. Không có lộ trình phát triển dài hạn


Nhiều người đi làm 3–5 năm nhưng vẫn ở vị trí tương tự.
Không phải vì thiếu năng lực.
Mà vì không xây dựng được kế hoạch phát triển:

• Năm đầu cần giỏi gì?

• Hai năm sau nên học gì?

• Khi nào chuyển sang Senior?

• Khi nào học Cloud?

• Khi nào học Security?

• Khi nào học Automation?

Không có lộ trình rõ ràng khiến việc học trở nên rời rạc và khó tạo ra bước tiến trong sự nghiệp. 8. Áp lực từ AI


AI đang hỗ trợ rất nhiều công việc:

• Viết script.

• Giải thích log.

• Sinh cấu hình.

• Hỗ trợ troubleshooting.

• Tóm tắt tài liệu.

Điều này khiến nhiều người lo lắng.
Thực tế, AI không thay thế kỹ sư CNTT, nhưng sẽ thay thế những người chỉ làm việc theo quy trình lặp lại.
Người biết cách sử dụng AI để tăng hiệu quả công việc sẽ có lợi thế rõ rệt hơn. 9. Thiếu kỹ năng mềm


Đây là điều mà nhiều IT chỉ nhận ra sau vài năm đi làm.
Một kỹ sư giỏi không chỉ biết cấu hình thiết bị mà còn cần:

• Làm việc nhóm.

• Viết tài liệu.

• Báo cáo với quản lý.

• Giao tiếp với khách hàng.

• Trình bày phương án kỹ thuật.

Nhiều cơ hội thăng tiến không chỉ đến từ kiến thức chuyên môn mà còn từ khả năng phối hợp và truyền đạt. 10. Mục tiêu cuối cùng bị bỏ quên


Không ít người chỉ tập trung vào việc "học để lấy chứng chỉ".
Trong khi điều doanh nghiệp thực sự cần là:

• Có thể triển khai hệ thống.

• Có thể vận hành ổn định.

• Có thể xử lý sự cố.

• Có thể tối ưu hạ tầng.

• Có thể chịu trách nhiệm với hệ thống mình quản lý.

Chứng chỉ là một lợi thế, nhưng năng lực thực tế mới là yếu tố quyết định giá trị của một kỹ sư CNTT. Điều mình muốn nhắn gửi


Nếu bạn đang là sinh viên hoặc mới bước vào nghề, đừng quá lo lắng khi gặp những khó khăn trên. Hầu hết kỹ sư CNTT đều từng trải qua giai đoạn đó.
Điều quan trọng là hãy xây dựng cho mình một lộ trình học tập rõ ràng, ưu tiên kiến thức nền tảng vững chắc, kết hợp với thực hành thường xuyên và cập nhật công nghệ theo nhu cầu của doanh nghiệp. Khi làm được điều đó, bạn không chỉ vượt qua các buổi phỏng vấn mà còn có đủ năng lực để phát triển lâu dài trong nghề.
Trong bối cảnh thị trường CNTT đang thay đổi nhanh bởi Cloud, AI và tự động hóa, người có lợi thế không phải là người học nhiều nhất, mà là người học đúng, thực hành đủ và biết áp dụng kiến thức vào công việc thực tế. Đây cũng là xu hướng mà các doanh nghiệp hiện nay đánh giá cao khi tuyển dụng kỹ sư IT.