Trong bài thực hành này, chúng ta sẽ cấu hình DHCP trên Router Cisco để các máy trạm có thể tự động nhận địa chỉ IP mà không cần cấu hình thủ công trên từng thiết bị.
Bài lab sử dụng mô hình gồm hai Router và hai mạng LAN riêng biệt. Trong đó, R1 sẽ đóng vai trò DHCP Server và R2 sẽ thực hiện chuyển tiếp yêu cầu DHCP bằng cơ chế DHCP Relay (ip helper-address) để PC ở mạng 192.168.2.0/24 vẫn có thể nhận IP từ DHCP Server đặt trên R1.
Sau khi hoàn thành bài lab, bạn có thể tự triển khai lại mô hình DHCP cơ bản, đồng thời hiểu được cách DHCP hoạt động khi các thiết bị nằm trên những mạng khác nhau.
Bước 1: Cấu hình địa chỉ IP cho Router Cấu hình trên R1
enable
conf t
hostname R1
interface f0/0
ip address 192.168.1.1 255.255.255.0
no shutdown
interface f0/1
ip address 10.0.0.1 255.255.255.252
no shutdown Cấu hình trên R2
enable
conf t
hostname R2
interface f0/0
ip address 192.168.2.1 255.255.255.0
no shutdown
interface f0/1
ip address 10.0.0.2 255.255.255.252
no shutdown
Sau khi hoàn thành cấu hình IP, kiểm tra kết nối giữa hai Router:
R1# ping 10.0.0.2
R2# ping 10.0.0.1
Nếu hai Router ping được với nhau thì tiếp tục sang bước tiếp theo.
Bước 2: Cấu hình DHCP Server trên R1
Đầu tiên loại trừ các địa chỉ IP dành cho Gateway hoặc các thiết bị cần sử dụng IP tĩnh.
R1(config)#ip dhcp excluded-address 192.168.1.1 192.168.1.10
R1(config)#ip dhcp excluded-address 192.168.2.1 192.168.2.10
Tiếp theo tạo DHCP Pool cho mạng LAN của PC1.
R1(config)#ip dhcp pool LAN1
R1(dhcp-config)#network 192.168.1.0 255.255.255.0
R1(dhcp-config)#default-router 192.168.1.1
R1(dhcp-config)#dns-server 8.8.8.8
Tạo thêm DHCP Pool cho mạng LAN của PC2.
R1(config)#ip dhcp pool LAN2
R1(dhcp-config)#network 192.168.2.0 255.255.255.0
R1(dhcp-config)#default-router 192.168.2.1
R1(dhcp-config)#dns-server 8.8.8.8
Sau khi hoàn thành bước này, R1 đã sẵn sàng cấp phát IP cho cả hai mạng LAN.
Bước 3: Cấu hình DHCP Relay trên R2
Do gói DHCP Discover sử dụng địa chỉ Broadcast nên Router sẽ không tự động chuyển tiếp sang mạng khác.
Để R2 có thể chuyển tiếp yêu cầu DHCP của PC2 về DHCP Server trên R1, thực hiện cấu hình sau:
R2(config)#interface f0/0
R2(config-if)#ip helper-address 10.0.0.1
Sau khi cấu hình ip helper-address, mọi yêu cầu DHCP từ mạng 192.168.2.0/24 sẽ được R2 chuyển tiếp đến DHCP Server trên R1.
Bước 4: Cấu hình định tuyến
Để DHCP Server có thể gửi phản hồi trở lại Client, cần cấu hình định tuyến giữa hai Router. Trên R1
R1(config)#ip route 192.168.2.0 255.255.255.0 10.0.0.2 Trên R2
R2(config)#ip route 192.168.1.0 255.255.255.0 10.0.0.1
Nếu bỏ qua bước này, DHCP Server có thể nhận được yêu cầu từ Client nhưng không thể gửi DHCP Offer hoặc DHCP ACK quay trở lại.
Bước 5: Cấu hình PC nhận IP tự động
Trên Packet Tracer, chọn:
Desktop
→ IP Configuration
→ DHCP
Hoặc trên máy thật có thể sử dụng:
ipconfig /release
ipconfig /renew
Kết quả mong đợi PC1
IP Address : 192.168.1.x
Subnet Mask: 255.255.255.0
Gateway : 192.168.1.1
DNS Server : 8.8.8.8 PC2
IP Address : 192.168.2.x
Subnet Mask: 255.255.255.0
Gateway : 192.168.2.1
DNS Server : 8.8.8.8
Nếu cả hai PC đều nhận được IP đúng theo dải mạng của mình thì bài lab đã triển khai thành công.
Kiểm tra kết quả trên Router
Kiểm tra các địa chỉ IP đã được cấp phát:
show ip dhcp binding
Ví dụ:
Bindings from all pools not associated with VRF:
IP address Client-ID/Hardware address
192.168.1.11 0050.7966.6800
192.168.2.11 0050.7966.6801
Kiểm tra thông tin DHCP Pool:
show ip dhcp pool
Kiểm tra cấu hình DHCP hiện tại:
show running-config | section dhcp
Nếu xuất hiện thông tin cấp phát IP cho cả PC1 và PC2 thì bài lab đã hoàn thành thành công.
Tổng kết
Sau khi hoàn thành bài thực hành này, bạn đã thực hiện được:
Đây là một trong những bài lab nền tảng của CCNA và cũng là bước chuẩn bị quan trọng trước khi triển khai DHCP cho các mô hình sử dụng nhiều VLAN hoặc nhiều mạng LAN khác nhau.
Bài lab sử dụng mô hình gồm hai Router và hai mạng LAN riêng biệt. Trong đó, R1 sẽ đóng vai trò DHCP Server và R2 sẽ thực hiện chuyển tiếp yêu cầu DHCP bằng cơ chế DHCP Relay (ip helper-address) để PC ở mạng 192.168.2.0/24 vẫn có thể nhận IP từ DHCP Server đặt trên R1.
Sau khi hoàn thành bài lab, bạn có thể tự triển khai lại mô hình DHCP cơ bản, đồng thời hiểu được cách DHCP hoạt động khi các thiết bị nằm trên những mạng khác nhau.
Bước 1: Cấu hình địa chỉ IP cho Router Cấu hình trên R1
enable
conf t
hostname R1
interface f0/0
ip address 192.168.1.1 255.255.255.0
no shutdown
interface f0/1
ip address 10.0.0.1 255.255.255.252
no shutdown Cấu hình trên R2
enable
conf t
hostname R2
interface f0/0
ip address 192.168.2.1 255.255.255.0
no shutdown
interface f0/1
ip address 10.0.0.2 255.255.255.252
no shutdown
Sau khi hoàn thành cấu hình IP, kiểm tra kết nối giữa hai Router:
R1# ping 10.0.0.2
R2# ping 10.0.0.1
Nếu hai Router ping được với nhau thì tiếp tục sang bước tiếp theo.
Bước 2: Cấu hình DHCP Server trên R1
Đầu tiên loại trừ các địa chỉ IP dành cho Gateway hoặc các thiết bị cần sử dụng IP tĩnh.
R1(config)#ip dhcp excluded-address 192.168.1.1 192.168.1.10
R1(config)#ip dhcp excluded-address 192.168.2.1 192.168.2.10
Tiếp theo tạo DHCP Pool cho mạng LAN của PC1.
R1(config)#ip dhcp pool LAN1
R1(dhcp-config)#network 192.168.1.0 255.255.255.0
R1(dhcp-config)#default-router 192.168.1.1
R1(dhcp-config)#dns-server 8.8.8.8
Tạo thêm DHCP Pool cho mạng LAN của PC2.
R1(config)#ip dhcp pool LAN2
R1(dhcp-config)#network 192.168.2.0 255.255.255.0
R1(dhcp-config)#default-router 192.168.2.1
R1(dhcp-config)#dns-server 8.8.8.8
Sau khi hoàn thành bước này, R1 đã sẵn sàng cấp phát IP cho cả hai mạng LAN.
Bước 3: Cấu hình DHCP Relay trên R2
Do gói DHCP Discover sử dụng địa chỉ Broadcast nên Router sẽ không tự động chuyển tiếp sang mạng khác.
Để R2 có thể chuyển tiếp yêu cầu DHCP của PC2 về DHCP Server trên R1, thực hiện cấu hình sau:
R2(config)#interface f0/0
R2(config-if)#ip helper-address 10.0.0.1
Sau khi cấu hình ip helper-address, mọi yêu cầu DHCP từ mạng 192.168.2.0/24 sẽ được R2 chuyển tiếp đến DHCP Server trên R1.
Bước 4: Cấu hình định tuyến
Để DHCP Server có thể gửi phản hồi trở lại Client, cần cấu hình định tuyến giữa hai Router. Trên R1
R1(config)#ip route 192.168.2.0 255.255.255.0 10.0.0.2 Trên R2
R2(config)#ip route 192.168.1.0 255.255.255.0 10.0.0.1
Nếu bỏ qua bước này, DHCP Server có thể nhận được yêu cầu từ Client nhưng không thể gửi DHCP Offer hoặc DHCP ACK quay trở lại.
Bước 5: Cấu hình PC nhận IP tự động
Trên Packet Tracer, chọn:
Desktop
→ IP Configuration
→ DHCP
Hoặc trên máy thật có thể sử dụng:
ipconfig /release
ipconfig /renew
Kết quả mong đợi PC1
IP Address : 192.168.1.x
Subnet Mask: 255.255.255.0
Gateway : 192.168.1.1
DNS Server : 8.8.8.8 PC2
IP Address : 192.168.2.x
Subnet Mask: 255.255.255.0
Gateway : 192.168.2.1
DNS Server : 8.8.8.8
Nếu cả hai PC đều nhận được IP đúng theo dải mạng của mình thì bài lab đã triển khai thành công.
Kiểm tra kết quả trên Router
Kiểm tra các địa chỉ IP đã được cấp phát:
show ip dhcp binding
Ví dụ:
Bindings from all pools not associated with VRF:
IP address Client-ID/Hardware address
192.168.1.11 0050.7966.6800
192.168.2.11 0050.7966.6801
Kiểm tra thông tin DHCP Pool:
show ip dhcp pool
Kiểm tra cấu hình DHCP hiện tại:
show running-config | section dhcp
Nếu xuất hiện thông tin cấp phát IP cho cả PC1 và PC2 thì bài lab đã hoàn thành thành công.
Tổng kết
Sau khi hoàn thành bài thực hành này, bạn đã thực hiện được:
- Cấu hình DHCP Server trên Router Cisco.
- Tạo và quản lý DHCP Pool.
- Loại trừ các địa chỉ IP không cấp phát tự động.
- Cấu hình DHCP Relay bằng lệnh ip helper-address.
- Kiểm tra quá trình cấp phát IP bằng các lệnh giám sát trên Router.
Đây là một trong những bài lab nền tảng của CCNA và cũng là bước chuẩn bị quan trọng trước khi triển khai DHCP cho các mô hình sử dụng nhiều VLAN hoặc nhiều mạng LAN khác nhau.