Hướng dẫn mở SSH

[dangquangminh]

Hướng dẫn mở SSH trên Router, Linux và Windows (cho System Engineer)


SSH (Secure Shell) là giao thức cực kỳ quan trọng trong quản trị hệ thống và mạng. Nó cho phép bạn truy cập thiết bị từ xa một cách an toàn (có mã hóa), thay thế hoàn toàn Telnet vốn truyền dữ liệu dạng plaintext.

Trong thực tế, bạn sẽ cần mở SSH trên nhiều nền tảng khác nhau: Router (Cisco), Linux server và Windows.

---

1. Mở SSH trên Router Cisco


Đây là bước bắt buộc nếu bạn muốn remote vào router một cách bảo mật. Bước 1: Đặt hostname và domain


SSH yêu cầu phải có hostname và domain để tạo key RSA.
Router(config)# hostname R1
R1(config)# ip domain-name vnpro.local Bước 2: Tạo RSA Key

R1(config)# crypto key generate rsa

Khuyến nghị chọn key size:

• 2048 bits (an toàn hiện nay)

Theo tài liệu lab, khi generate xong sẽ thấy SSH được bật

---

Bước 3: Bật SSH version 2

R1(config)# ip ssh version 2

SSH v2 an toàn hơn v1 (bắt buộc nên dùng).

---

Bước 4: Tạo user local

R1(config)# username admin password 123456

---

Bước 5: Cấu hình VTY line

R1(config)# line vty 0 4
R1(config-line)# login local
R1(config-line)# transport input ssh

Ý nghĩa:

• login local → dùng user local
• transport input ssh → chỉ cho phép SSH (chặn telnet)

---

Bước 6: Test SSH


Từ PC hoặc router khác:
ssh -l admin 192.168.1.1

Hoặc dùng PuTTY trên Windows.

---

2. Mở SSH trên Linux


Trên Linux, SSH thường chạy dưới dạng service (sshd). Cài đặt SSH Server (nếu chưa có)


Ubuntu/Debian:
sudo apt update
sudo apt install openssh-server -y

CentOS/RHEL:
sudo yum install openssh-server -y

---

Bật và kiểm tra service

sudo systemctl start ssh
sudo systemctl enable ssh
sudo systemctl status ssh

---

Kiểm tra port SSH (mặc định 22)

ss -tuln | grep 22

---

Kết nối SSH

ssh user@192.168.1.10

---

Lưu ý thực tế

• Mở firewall nếu cần:

sudo ufw allow ssh

• Nên disable login root:

/etc/ssh/sshd_config
PermitRootLogin no

---

3. Mở SSH trên Windows


Windows có 2 vai trò:

• SSH Client (để connect)
• SSH Server (để cho người khác connect)

---

3.1 Windows làm SSH Client


Windows 10/11 đã có sẵn OpenSSH:
ssh user@192.168.1.10

Hoặc dùng:

• PuTTY
• MobaXterm

---

3.2 Windows làm SSH Server

Bước 1: Cài OpenSSH Server


PowerShell (Run as Admin):
Add-WindowsCapability -Online -Name OpenSSH.Server~~~~0.0.1.0

---

Bước 2: Start service

Start-Service sshd
Set-Service -Name sshd -StartupType Automatic

---

Bước 3: Mở firewall

New-NetFirewallRule -Name sshd -DisplayName "OpenSSH Server" -Enabled True -Direction Inbound -Protocol TCP -Action Allow -LocalPort 22

---

Bước 4: Test kết nối


Từ máy khác:
ssh user@ip_windows

---

Tổng kết (Quan trọng cho người mới)

• Router Cisco:
  • Phải có RSA key + VTY + user local
• Linux:
  • sshd service là trung tâm
• Windows:
  • Phải bật OpenSSH Server thủ công

---

Góc nhìn System/Cloud thực tế


Trong môi trường enterprise hoặc cloud (Azure/AWS):

• SSH là phương thức chính để quản trị VM Linux
• Luôn kết hợp với:
  • Key-based authentication (không dùng password)
  • Security Group / NSG (chỉ mở port 22 cho IP tin cậy)
• Trong DevOps:
  • SSH dùng để automation (Ansible, Terraform)

---

Nếu bạn mới học:

• Bắt đầu từ Linux SSH → dễ hiểu nhất
• Sau đó sang Cisco → hiểu rõ networking
• Cuối cùng là Cloud → áp dụng thực tế