Tweet
Nếu được quay lại tuổi 20, mình sẽ làm gì?
Dạo này thấy nhiều bạn Gen Z ra trường mà chật vật tìm việc. Nghe mấy câu đùa kiểu "1tr8 thanh niên 3.0" thì vui đó, nhưng thật ra là nỗi lo có thật: kinh tế khó khăn, tuyển dụng chậm, AI khiến nhiều người hoang mang, còn doanh nghiệp thì ngại nhận fresher. Cộng thêm việc học lan man, học theo trend mà không có hệ thống, nên nhiều bạn học nhiều nhưng không biết mình đang đi đâu.
Mình không viết bài này để than, mà muốn trả lời nghiêm túc câu hỏi: Nếu quay lại tuổi 20, mình sẽ học khác đi thế nào? 1.Học chắc nền, đừng học lan man:
Biết nhiều thứ không bằng làm ra được thứ gì đó. Mình sẽ tập trung nắm chắc kiến thức gốc của ngành (CS, OOP, cấu trúc dữ liệu, HTTP/REST nếu làm dev; hoặc networking, hệ thống nếu theo hạ tầng), hiểu bản chất thay vì học thuộc cú pháp. Nhà tuyển dụng bây giờ cần thấy năng lực thật, không phải một CV liệt kê tên công nghệ. 2. Học có hệ thống, không học rời rạc:
Cái nhiều bạn thiếu không phải kiến thức, mà là một lộ trình rõ ràng: biết mình học để làm gì, đâu là nền tảng, đâu là mở rộng, mỗi giai đoạn phải ra sản phẩm cụ thể (bài tập, dự án nhỏ, rồi lớn dần). Xây "xương sống" trước rồi mới nhồi nội dung, đỡ phải học lại từ đầu sau này. 3. Thực hành theo vòng lặp, không chỉ để chạy demo:
Làm dự án thật dù nhỏ, ghi lại quá trình, và cố gắng deploy thật vì lúc đó mới lộ ra những thứ mình còn thiếu: log, monitoring, security, hiệu năng. 4. Học sâu thêm về hạ tầng và mạng:
Nghe có vẻ đi ngược với việc học nhanh để đi làm liền, nhưng hiểu hạ tầng giúp mình biết hệ thống vận hành ra sao, dữ liệu đi đâu, lỗi phát sinh từ đâu. Người hiểu hạ tầng không chỉ build tính năng, mà biết cách giữ cho cả hệ thống sống ổn trong thực tế. 5. Học để làm chủ AI, không để AI thay mình:
AI sẽ thay được việc lặp lại, nhưng không thay được người hiểu hệ thống và biết rõ mục tiêu. Nên thay vì học để "AI làm nhanh giúp mình", mình sẽ học để hiểu AI tạo ra kết quả như thế nào, dùng nó như công cụ tăng năng suất, rồi tiến tới xây được cả quy trình kiểm soát và tối ưu việc dùng AI. Làm được vậy thì mình không còn sợ bị thay thế, vì mình đang là người dẫn dắt. 6.Vậy nếu bạn đang thấy mình lạc hướng thì sao?
Đừng vội cày thêm khóa học nào nữa. Hãy: chọn một hướng đi rõ ràng (dev, backend, infra, security, data...), thực hành đều đặn, mỗi tuần có "bằng chứng" cụ thể (bài tập chạy được, dự án deploy được), và tự hỏi lại: mình học để làm gì, mình build được gì, mình sửa được gì.
Thị trường có thể khó, nhưng năng lực thật thì không mất đi đâu cả — chỉ cần biết cách trưng ra đúng lúc.
Dạo này thấy nhiều bạn Gen Z ra trường mà chật vật tìm việc. Nghe mấy câu đùa kiểu "1tr8 thanh niên 3.0" thì vui đó, nhưng thật ra là nỗi lo có thật: kinh tế khó khăn, tuyển dụng chậm, AI khiến nhiều người hoang mang, còn doanh nghiệp thì ngại nhận fresher. Cộng thêm việc học lan man, học theo trend mà không có hệ thống, nên nhiều bạn học nhiều nhưng không biết mình đang đi đâu.
Mình không viết bài này để than, mà muốn trả lời nghiêm túc câu hỏi: Nếu quay lại tuổi 20, mình sẽ học khác đi thế nào? 1.Học chắc nền, đừng học lan man:
Biết nhiều thứ không bằng làm ra được thứ gì đó. Mình sẽ tập trung nắm chắc kiến thức gốc của ngành (CS, OOP, cấu trúc dữ liệu, HTTP/REST nếu làm dev; hoặc networking, hệ thống nếu theo hạ tầng), hiểu bản chất thay vì học thuộc cú pháp. Nhà tuyển dụng bây giờ cần thấy năng lực thật, không phải một CV liệt kê tên công nghệ. 2. Học có hệ thống, không học rời rạc:
Cái nhiều bạn thiếu không phải kiến thức, mà là một lộ trình rõ ràng: biết mình học để làm gì, đâu là nền tảng, đâu là mở rộng, mỗi giai đoạn phải ra sản phẩm cụ thể (bài tập, dự án nhỏ, rồi lớn dần). Xây "xương sống" trước rồi mới nhồi nội dung, đỡ phải học lại từ đầu sau này. 3. Thực hành theo vòng lặp, không chỉ để chạy demo:
Học → làm → rút kinh nghiệm → làm tốt hơn.
Làm dự án thật dù nhỏ, ghi lại quá trình, và cố gắng deploy thật vì lúc đó mới lộ ra những thứ mình còn thiếu: log, monitoring, security, hiệu năng. 4. Học sâu thêm về hạ tầng và mạng:
Nghe có vẻ đi ngược với việc học nhanh để đi làm liền, nhưng hiểu hạ tầng giúp mình biết hệ thống vận hành ra sao, dữ liệu đi đâu, lỗi phát sinh từ đâu. Người hiểu hạ tầng không chỉ build tính năng, mà biết cách giữ cho cả hệ thống sống ổn trong thực tế. 5. Học để làm chủ AI, không để AI thay mình:
AI sẽ thay được việc lặp lại, nhưng không thay được người hiểu hệ thống và biết rõ mục tiêu. Nên thay vì học để "AI làm nhanh giúp mình", mình sẽ học để hiểu AI tạo ra kết quả như thế nào, dùng nó như công cụ tăng năng suất, rồi tiến tới xây được cả quy trình kiểm soát và tối ưu việc dùng AI. Làm được vậy thì mình không còn sợ bị thay thế, vì mình đang là người dẫn dắt. 6.Vậy nếu bạn đang thấy mình lạc hướng thì sao?
Đừng vội cày thêm khóa học nào nữa. Hãy: chọn một hướng đi rõ ràng (dev, backend, infra, security, data...), thực hành đều đặn, mỗi tuần có "bằng chứng" cụ thể (bài tập chạy được, dự án deploy được), và tự hỏi lại: mình học để làm gì, mình build được gì, mình sửa được gì.
Thị trường có thể khó, nhưng năng lực thật thì không mất đi đâu cả — chỉ cần biết cách trưng ra đúng lúc.
Attached Files