Tweet
"Làm những gì bạn có thể, với bất cứ thứ gì bạn có - Đừng đợi đủ điều kiện mới bắt đầu"
Có một câu nói của Theodore Roosevelt mà tôi nghĩ dân IT tụi mình nên đóng khung treo ngay cạnh màn hình máy tính:
Nghe thì đơn giản, kiểu motivational quote hay thấy trôi nổi trên mạng. Nhưng nếu bạn từng đi qua vài năm trong ngành này - từ lúc còn ngồi code những dòng đầu tiên trên chiếc laptop cũ mượn của anh trai, cho đến lúc chứng kiến làn sóng layoff quét qua hàng loạt công ty công nghệ - bạn sẽ thấy câu nói này không hề sáo rỗng. Nó là sự thật trần trụi của nghề. 1.Không ai bắt đầu với đầy đủ mọi THỨ:
Tôi nhớ có giai đoạn cộng đồng IT Việt Nam rần rần chia sẻ câu chuyện những bạn sinh viên tỉnh lẻ, nhà không có máy tính riêng, phải ra quán net học lập trình, ghi chú lại code vào một cuốn tập vì sợ hết giờ mà chưa gõ kịp.
Có bạn học Java qua video360p tải chậm từng chút một vì mạng yếu. Có người tự học tiếng Anh chỉ để đọc được tài liệu vì lúc đó chưa có ChatGPT dịch hộ, chưa có cộng đồng đông đảo để hỏi han.
Nhưng họ vẫn làm việc có thể làm với những gì đang có, ở đúng nơi họ đang đứng. Và nhiều người trong số đó bây giờ đang là kỹ sư senior, team lead, thậm chí founder của những startup công nghệ nho nhỏ đang sống khỏe. 2.Rồi ngành IT cũng có những cơn bão của riêng NÓ:
Giai đoạn 2020-2021, ngành công nghệ như được chắp cánh. Ai học code cũng có việc, lương IT trở thành giấc mơ của biết bao gia đình, các trung tâm đào tạo lập trình mọc lên như nấm. Nhiều người nghĩ chỉ cần vào được ngành này là coi như "chạm tới thiên đường".
Nhưng rồi 2022-2023 đến. Làn sóng cắt giảm nhân sự quét qua từ các tập đoàn công nghệ lớn ở nước ngoài đến những công ty trong nước.
Có người vừa ký hợp đồng nhận việc mơ ước thì công ty thông báo dừng tuyển. Có anh bạn tôi quen, hơn chục năm kinh nghiệm, vẫn phải rải CV như sinh viên mới ra trường.
Rồi đến khi AI, các công cụ như GitHub Copilot, ChatGPT bắt đầu viết code thay con người, không ít bạn trẻ hoang mang:
Đó là thăng trầm thật của nghề. Không phải cứ vào IT là an toàn mãi mãi. Không phải cứ có bằng cấp là có việc mãi mãi.
Nhưng cũng chính trong những giai đoạn khó khăn ấy, câu nói của Roosevelt lại càng đúng.
Người bị sa thải không ngồi than vãn mà tận dụng thời gian rảnh học thêm một ngôn ngữ mới, làm dự án cá nhân để có sản phẩm khoe với nhà tuyển dụng.
Người sợ AI thay thế mình thì học cách dùng chính AI như một trợ lý, biến nó thành công cụ tăng năng suất thay vì đối thủ.
Người không có tiền học khóa học chuyên sâu thì tự mày mò qua tài liệu miễn phí, qua các repo mã nguồn mở trên GitHub, qua những video free trên YouTube.
Không chờ thị trường tốt lên mới học. Không chờ có tiền mới nâng cấp bản thân. Không chờ có công việc ổn định mới bắt đầu làm dự án riêng. Làm ngay, với những gì đang có, ngay tại vị trí đang đứng. 3.Bài học rút ra sau tất CẢ:
Ngành IT có lẽ là một trong những ngành thay đổi nhanh nhất hiện nay. Công nghệ hôm nay hot, ba năm sau có thể đã lỗi thời.
Vị trí công việc hôm nay ổn định, năm sau công ty có thể tái cơ cấu. Nếu cứ chờ "đủ điều kiện" - đủ tiền, đủ thời gian, đủ kinh nghiệm, đủ công cụ xịn - thì có lẽ chẳng bao giờ là đủ cả.
Điều làm nên sự khác biệt giữa người tiến xa và người dậm chân tại chỗ không phải là ai có xuất phát điểm tốt hơn. Mà là ai dám bắt tay làm với những gì mình đang có, ngay lúc này, ngay tại đây - dù đó chỉ là một chiếc laptop cũ, một khóa học miễn phí, hay vài giờ rảnh sau ca làm mệt nhoài.
Vậy nên nếu bạn đang đọc bài này và tự hỏi liệu mình có "đủ" để theo đuổi con đường công nghệ hay không - câu trả lời có lẽ không nằm ở việc bạn có gì, mà nằm ở việc bạn có bắt đầu làm hay không.
"Làm những gì bạn có thể. Với bất cứ thứ gì bạn có. Dù bạn đang ở bất cứ đâu."
Có một câu nói của Theodore Roosevelt mà tôi nghĩ dân IT tụi mình nên đóng khung treo ngay cạnh màn hình máy tính:
"Làm những gì bạn có thể, với bất cứ thứ gì bạn có, dù bạn ở bất cứ đâu."
Nghe thì đơn giản, kiểu motivational quote hay thấy trôi nổi trên mạng. Nhưng nếu bạn từng đi qua vài năm trong ngành này - từ lúc còn ngồi code những dòng đầu tiên trên chiếc laptop cũ mượn của anh trai, cho đến lúc chứng kiến làn sóng layoff quét qua hàng loạt công ty công nghệ - bạn sẽ thấy câu nói này không hề sáo rỗng. Nó là sự thật trần trụi của nghề. 1.Không ai bắt đầu với đầy đủ mọi THỨ:
Tôi nhớ có giai đoạn cộng đồng IT Việt Nam rần rần chia sẻ câu chuyện những bạn sinh viên tỉnh lẻ, nhà không có máy tính riêng, phải ra quán net học lập trình, ghi chú lại code vào một cuốn tập vì sợ hết giờ mà chưa gõ kịp.
Có bạn học Java qua video360p tải chậm từng chút một vì mạng yếu. Có người tự học tiếng Anh chỉ để đọc được tài liệu vì lúc đó chưa có ChatGPT dịch hộ, chưa có cộng đồng đông đảo để hỏi han.
Không có "điều kiện lý tưởng". Không có khóa học đắt tiền. Không có mentor cầm tay chỉ việc.
Nhưng họ vẫn làm việc có thể làm với những gì đang có, ở đúng nơi họ đang đứng. Và nhiều người trong số đó bây giờ đang là kỹ sư senior, team lead, thậm chí founder của những startup công nghệ nho nhỏ đang sống khỏe. 2.Rồi ngành IT cũng có những cơn bão của riêng NÓ:
Giai đoạn 2020-2021, ngành công nghệ như được chắp cánh. Ai học code cũng có việc, lương IT trở thành giấc mơ của biết bao gia đình, các trung tâm đào tạo lập trình mọc lên như nấm. Nhiều người nghĩ chỉ cần vào được ngành này là coi như "chạm tới thiên đường".
Nhưng rồi 2022-2023 đến. Làn sóng cắt giảm nhân sự quét qua từ các tập đoàn công nghệ lớn ở nước ngoài đến những công ty trong nước.
Có người vừa ký hợp đồng nhận việc mơ ước thì công ty thông báo dừng tuyển. Có anh bạn tôi quen, hơn chục năm kinh nghiệm, vẫn phải rải CV như sinh viên mới ra trường.
Rồi đến khi AI, các công cụ như GitHub Copilot, ChatGPT bắt đầu viết code thay con người, không ít bạn trẻ hoang mang:
"Liệu mình học ngành này ra có còn giá trị không?"
Đó là thăng trầm thật của nghề. Không phải cứ vào IT là an toàn mãi mãi. Không phải cứ có bằng cấp là có việc mãi mãi.
Nhưng cũng chính trong những giai đoạn khó khăn ấy, câu nói của Roosevelt lại càng đúng.
Người bị sa thải không ngồi than vãn mà tận dụng thời gian rảnh học thêm một ngôn ngữ mới, làm dự án cá nhân để có sản phẩm khoe với nhà tuyển dụng.
Người sợ AI thay thế mình thì học cách dùng chính AI như một trợ lý, biến nó thành công cụ tăng năng suất thay vì đối thủ.
Người không có tiền học khóa học chuyên sâu thì tự mày mò qua tài liệu miễn phí, qua các repo mã nguồn mở trên GitHub, qua những video free trên YouTube.
Không chờ thị trường tốt lên mới học. Không chờ có tiền mới nâng cấp bản thân. Không chờ có công việc ổn định mới bắt đầu làm dự án riêng. Làm ngay, với những gì đang có, ngay tại vị trí đang đứng. 3.Bài học rút ra sau tất CẢ:
Ngành IT có lẽ là một trong những ngành thay đổi nhanh nhất hiện nay. Công nghệ hôm nay hot, ba năm sau có thể đã lỗi thời.
Vị trí công việc hôm nay ổn định, năm sau công ty có thể tái cơ cấu. Nếu cứ chờ "đủ điều kiện" - đủ tiền, đủ thời gian, đủ kinh nghiệm, đủ công cụ xịn - thì có lẽ chẳng bao giờ là đủ cả.
Điều làm nên sự khác biệt giữa người tiến xa và người dậm chân tại chỗ không phải là ai có xuất phát điểm tốt hơn. Mà là ai dám bắt tay làm với những gì mình đang có, ngay lúc này, ngay tại đây - dù đó chỉ là một chiếc laptop cũ, một khóa học miễn phí, hay vài giờ rảnh sau ca làm mệt nhoài.
Vậy nên nếu bạn đang đọc bài này và tự hỏi liệu mình có "đủ" để theo đuổi con đường công nghệ hay không - câu trả lời có lẽ không nằm ở việc bạn có gì, mà nằm ở việc bạn có bắt đầu làm hay không.
"Làm những gì bạn có thể. Với bất cứ thứ gì bạn có. Dù bạn đang ở bất cứ đâu."